محصولات بیمه ای
بیمه حمل و نقل
بیمه حمل و نقل کالا یا بیمه باربری، قدیمی ترین رشته در بیمه بازرگانی است. در این نوع بیمه خسارت های وارد شده به کالا در اثر وقوع خطرهای بیمه شده در مسیر حمل، جبران می شود. با توجه به اینکه افراد ذینفع در معاملات بین المللی (خریدار، فروشنده، بانک و شرکت های حمل و نقل) ملیت های مختلفی دارند و در هر کشور قوانین و مقررات خاصی حاکم است، برای هماهنگی بیشتر در اکثر کشورهای دنیا از شرایط یکسانی برای ارائه پوشش بیمه نامه های حمل و نقل استفاده می شود.
در حال حاظر در بازار بیمه لندن، شرایط یکسان A، B، C مورد استفاده قرار می گیرد که در ذیل به طور خلاصه درباره خطرهای تحت پوشش و استثنائات شرایط یاد شده که در حال حاظر در کشور ما نیز رایج است، توضیحاتی ارائه می شود.
شرایط C:
• خطرهای بیمه شده:
• آتش سوزی.
• انفجار.
• به گل نشستن.
• زمین گیر شدن.
• برخورد با کف دریا.
• غرق شدن یا واژگون شدن کشتی یا شناور.
• واژگون شدن یا از راه یا از خط خارج شدن وسیله حمل زمینی.
• تصادم یا برخورد کشتی، شناور یا هر وسیله حمل دیگر با هر جسم خارجی به غیر از آب.
• تخلیه کالا در بندر اضطراری.
• تلف شدن یا آسیب دیدن کالای بیمه شده در اثر فدا کردن کالا در جریان خسارت عمومی.
• به دریا انداختن کالا جهت سبک سازی کشتی.
• سهم الشراکه بیمه گذار از زیان همگانی و هزینه های نجات (SALVAGE) و تحقق شرط مسئولیت مشترک در تصادم.
شرایط B:
خطرهای بیمه شده: کلیه خطرهای بیمه شده در شرایط C و همچنین خطرهای زیر در شرایط B تحت پوشش می باشند:
• زلزله، آتشفشان، صاعقه.
• به دریا افتادن کالا از روی عرشه کشتی.
• ورود آب دریا، دریاچه یا رودخانه به کشتی، شناور، محفظه کالا، کانتینر یا محل انبار.
• تلف شدن کلی هر بسته در کشتی یا شناور و یا تلف کلی هر بسته به علت افتادن به هنگام بارگیری و یا تخلیه کشتی یا شناور.
• همچنین خطرهای اضافی دزدی، دله دزدی، پارگی، قلاب زدگی، آبدیدگی، روغن زدگی، شکست، ریزش، عدم تحویل بسته کامل و خسارت ناشی از کالاهای دیگر بر حسب نوع کالا با منظور نمودن درصد یا مبلغی به عنوان فرانشیز تحت پوشش بیمه می باشد.
شرایط A:
خطرهای بیمه شده: در این نوع بیمه نامه کلیه خطرها به جز استثنائات ذکر شده در شرایط مذکور تحت پوشش قرار می گیرند.
موارد استثناء در شرایط B و C:
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه قابل انتساب به سوء عمل ارادی بیمه گذار.
• نشت و ریزش عادی، کسر عادی وزن یا حجم و یا فرسودگی و پوسیدگی عادی مورد بیمه.
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه ناشی از کافی نبودن یا نامناسب بودن بسته بندی یا آماده سازی مورد بیمه مشروط بر اینکه بسته بندی یا آماده سازی قبل از شروع این بیمه انجام شده یا بوسیله بیمه گذار یا کارکنان او انجام شده باشند و تحمل مقابله با حوادث معمول در سفر بیمه شده را نداشته باشد.
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه به علت عیب ذاتی یا ماهیت مورد بیمه.
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه ای که علت آن تاخیر باشد، حتی اگر این تاخیر ناشی از خطرهای بیمه شده باشد (به استثناء هزینه های قابل پرداخت در خسارت همگانی).
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه ناشی از ورشکستگی یا اعسار مالکان، مدیران، اجاره کنندگان یا گردانندگان کشتی یا قصور در انجام تعهدات مالی از طرف یکی از آنها، به شرط اینکه بیمه گذار در هنگام بارگیری مورد بیمه در کشتی، از این امر مطلع بوده یا بایستی طبیعتا در جریان معمول تجارت خود از این مسئله آگاه باشد که این اعسار و یا ناتوانی مالی می تواند مانع از ادامه عادی سفر گردد. این استثناء در صورتی که قرارداد بیمه به طرف دیگری (طرف مدعی خسارت) واگذار شده باشد که آن طرف موضوع بیمه را با حسن نیت و تحت قرارداد الزام آور خریداری کرده یا با خرید آن توافق نموده است، اعمال نمی گردد.
• آسیب یا تخریب عمدی مورد بیمه یا هر قسمت از آن از سوی هر شخص متخلف.
• تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه ای که مستقیم یا غیر مستقیم به علت یا ناشی از کاربرد هر نوع سلاح یا وسیله ای باشد که با انرژی اتمی یا شکست هسته ای و یا ترکیب هسته ای یا واکنش مشابه دیگر یا نیرو یا ماده رادیواکتیو کار کند.
این بیمه به هیچ وجه تلف شدن، آسیب دیدن یا هزینه ناشی از موارد زیر را پوشش نمی دهد:
• عدم قابلیت دریانوردی کشتی یا شناور یا نامناسب بودن کشتی یا شناور برای حمل ایمن مورد بیمه، مشروط بر اینکه هنگام بارگیری کالای بیمه شده به وسیله حمل، بیمه گذار از فقدان قابلیت دریانوردی یا نامناسب بودن کشتی یا شناور آگاه باشد.
• نامناسب بودن کانتینر یا وسیله حمل جهت حمل سالم مورد بیمه، مشروط بر اینکه بارگیری کالا درون یا برون این وسائط قبل از شروع این بیمه نامه انجام شده باشد یا توسط بیمه گذار یا کارکنان او انجام شده باشد و آنها از نامناسب بودن وسائط مذکور در زمان بارگیری مورد بیمه اطلاع داشته باشند.
• بیمه گران حق ادعای نقض تعهدات ضمنی راجع به قابلیت دریانوردی کشتی و مناسب بودن کشتی برای حمل مورد بیمه را از خود اسقاط می کنند.
• جنگ، جنگ داخلی، انقلاب، شورش، قیام و یا زد و خوردهای داخلی ناشی از این امور یا هرگونه عمل خصمانه توسط یا برعلیه یکی از دو قدرت متخاصم.
• توقیف، ضبط، مصادره، تصرف یا اثرات ناشی از این امور یا اثرات ناشی از اقدام به شروع آنها.
• مین، اژدر و بمب های متروکه یا سایر سلاح های جنگی به جای مانده و متروکه.
• عمل اعتصاب کنندگان، جلوگیری از ورود کارگران یا عمل اشخاصی که در درگیری های کارگری، آشوب ها و یا اغتشاشات داخلی شرکت می کنند.
• اعتصاب، تعطیلی محل کار، درگیری های کارگری، آشوب ها و یا اغتشاشات داخلی.
• هر گونه عمل تروریستی یا اقدام هر شخصی که مستقیما با هدف براندازی دولتی یا اعمال نفوذ از طریق توسل به زور یا خشونت بر علیه دولت یا از طرف یا در ارتباط با هر سازمانی که قانونی یا غیرقانونی تشکیل شده باشد.
• عمل هر شخص با انگیزه سیاسی، عقیدتی یا مذهبی.
موارد استثناء در شرایط A:
کلیه موارد ذکر شده در استثنائات شرایط B و C به چز “آسیب یا تخریب عمدی مورد بیمه یا هر قسمت از آن از سوی هر شخص متخلف” موارد استثناء شرایط A را تشکیل می دهد. بدیهی است سوء عمل ارادی بیمه گذار جزء استثنائات کلوز مذکور می باشد.
بیمه نامه باربری صادراتی
بیمه نامه باربری وارداتی
بیمه نامه باربری داخلی
الف) موردی: این نوع بیمه نامه برای تجار و صاحبان کالایی ارائه می گردد که نیازمند تحت پوشش قرار دادن محموله خود جهت حمل از مکانی به مکان دیگر در داخل کشور هستند.
ب) قراردادی: این نوع بیمه نامه برای موسسات حمل و نقل داخلی که مجوز صدور بارنامه رسمی ندارند (مانند وانت بارها) و تولیدکنندگان و تجار که نیازمند تحت پوشش قرار دادن محموله های متعددی در روز هستند ارائه می گردد.
بیمه نامه باربری ترانزیت
الف) عبوری: در این صورت مورد بیمه از داخل کشور عبور می نماید. به عنوان مثال کالای بیمه شده از مبدا امارات به مقصد ترکمنستان حمل شود.
ب) غیر عبوری: در این صورت مورد بیمه از داخل کشور عبور نمی نماید. به عنوان مثال کالای بیمه شده از مبدا ترکیه به مقصد سوریه حمل شود.
بیمه نامه مسئولیت شرکت های حمل و نقل
1- بیمه نامه مسئولیت شرکت های حمل و نقل داخلی:
شکت ها و موسسات حمل و نقل داخلی بر اساس قانون تجارت و سایر مقررات مربوطه موظفند محمولاتی را که توسط ارسال کنندگان و یا صاحبان کالا جهت حمل به مقاصد مورد نظر به آنها واگذار می گردد، صحیح و سالم به مقصد برسانند. با توجه به قلمرو توسعه شهرها و پیشرفت روزافزون صنعت و تکنولوژی در عصر حاضر و افزایش ارزش کالا، مسئولیت شرکت های حمل و نقل نیز افزایش یافته است.
خطرهای متعدد در جاده های بین شهری از جمله تصادف، واژگونی، آتش سوزی و … موجب ایجاد مسئولیت سنگینی می گردد که جبران آن برای شرکت های حمل و نقل به آسانی امکان پذیر نخواهد بود. با این بیمه نامه، شرکت ها و موءسسات حمل و نقل می توانند ضمن اعمال دقت و مراقبت های لازم، با خاطری /اسوده مبادرت به حمل و نقل کالا نموده و مسئولیت ناشی از خسارت های وارده به محمولات مورد حمل (که در اثر خطرات مورد بیمه حادث شده باشد) را به بیمه آسیا واگذار نمایند. بیمه نامه مسئولیت شرکت های حل و نقل داخلی به صورت قرارداد سالیانه تنظیم می شود و نرخ حق بیمه آن نیز نازل است.
2- بیمه نامه مسئولیت شرکت های حمل و نقل بین الملی:
راه نامه (C.M.R) سند حملی است که برای حمل کالا از طریق جاده با وسیله نقلیه که محل دریافت کالا و محل تعیین شده برای تحویل آن به موجب قرارداد در دو کشور مختلف واقع شده و حداقل یکی از دو کشور عضو کنوانسیون C.M.R باشند، صادر می گردد. راه نامه (C.M.R) سندی است که در مسیر حمل با کامیون مورد استفاده قرار می گیرد و مخصوص حمل کننده می باشد. سند مزبور تحت مقررات و کنوانسیون بین المللی حمل و نقل جاده ای یا مقررات بین المللی حمل کالا از طریق جاده صادر می گردد و حدود مسئولیت متصدیان حمل جاده ای را مشخص می نماید. شرکت ها و موسسات حمل و نقل بین المللی بر اساس قانون بیمه در ایران و کنوانسیون حمل و نقل بین المللی از طریق جاده (C.M.R) می توانند مسئولیت خو را در رابطه با راه نامه های صادره و در مقابل صاحبان کالا و یا ذوی الحقوق دیگر طبق مقررات کنوانسیون C.M.R بیمه نمایند.